شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت کلاس 150 یا Wafer Dual Plate Check Valve Class 150 یکی از شیرآلات صنعتی پرکاربرد برای جلوگیری از برگشت جریان در خطوط پایپینگ است. این شیر دارای دو صفحه یا Plate نیمدایرهای است که با عبور جریان در جهت صحیح باز شده و در صورت کاهش یا معکوس شدن جریان، به کمک فنر و فشار برگشتی بسته میشوند.
طراحی Wafer باعث میشود شیر بین دو فلنج خط نصب شده و در مقایسه با بسیاری از Check Valveهای بدنهبلند، فضای نصب و وزن کمتری داشته باشد. همین ویژگی استفاده از دبل پلیت چک ولو را در خطوط آب، نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه، نیروگاه، Cooling Water و سیستمهای فرآیندی رایج کرده است.
قیمت شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت کلاس 150 به سایز، متریال بدنه، جنس Disc و Seat، نوع فنر، برند، استاندارد ساخت و مقدار سفارش بستگی دارد و تنها اعلام Class 150 برای قیمتگذاری دقیق کافی نیست.
پترو صنعت پارس پاسارگاد تأمینکننده انواع چک ولو ویفری دبل پلیت در سایزها و متریالهای مختلف برای خطوط صنعتی است.
مشخصات فنی شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت کلاس 150
| مشخصه | توضیحات |
|---|---|
| نوع شیر | Dual Plate Wafer Check Valve |
| نام فارسی | شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت |
| کلاس فشاری | ASME Class 150 |
| عملکرد | جلوگیری از برگشت جریان |
| نوع اتصال | Wafer |
| تعداد دیسک | دو Plate |
| مکانیزم بسته شدن | Spring Assisted |
| متریال بدنه | طبق مدل و سفارش |
| متریال دیسک | Stainless Steel / طبق مدل |
| Seat | Metal / Resilient طبق مدل |
| سایزبندی | متنوع |
| نصب | بین دو Flange |
| کاربرد | آب، نفت، گاز و سیالات فرآیندی |
شیر یکطرفه دبل پلیت چیست؟
Dual Plate Check Valve نوعی Non-Return Valve است که تنها اجازه عبور Fluid در یک جهت را میدهد.
داخل شیر دو Disc نیمدایرهای وجود دارد که حول Hinge حرکت میکنند.
وقتی Flow در جهت صحیح برقرار باشد، Pressure سیال Plateها را باز میکند.
با کاهش Flow یا شروع Reverse Flow، Plateها بسته شده و مسیر برگشت سیال محدود میشود.
چرا از دو Plate استفاده میشود؟
در طراحی Dual Plate، Disc یکپارچه بزرگ به دو صفحه کوچکتر تقسیم شده است.
این ساختار میتواند:
جرم قطعات متحرک را کاهش دهد،
زمان Closing را کوتاهتر کند،
ابعاد Face-to-Face را کاهش دهد،
و عملکرد سریعتری نسبت به برخی Check Valveهای سنتی ایجاد کند.
نقش فنر در شیر
یکی از ویژگیهای مهم Dual Plate Check Valve استفاده از Spring است.
فنرها به Plateها کمک میکنند قبل از ایجاد Reverse Flow شدید به سمت موقعیت بسته حرکت کنند.
این عملکرد میتواند شدت Slam را در بسیاری از سیستمها کاهش دهد.
Valve Slam چیست؟
Valve Slam زمانی رخ میدهد که Disc شیر یکطرفه با تأخیر بسته شود و جریان معکوس با سرعت به آن برخورد کند.
نتیجه میتواند شامل:
Noise
Vibration
Pressure Surge
آسیب Seat
و ایجاد تنش در Pipeline
باشد.
آیا دبل پلیت کاملاً از Water Hammer جلوگیری میکند؟
خیر.
طراحی سریعتر Closing میتواند در برخی سیستمها شرایط را بهبود دهد، اما Water Hammer به کل سیستم بستگی دارد.
عوامل مهم شامل:
سرعت Flow
طول Pipeline
Pump Trip
Valve Closing
Fluid Compressibility
و Pipe Elasticity
هستند.
طراحی Wafer چیست؟
Wafer Valve دارای فلنج مستقل کامل در دو طرف بدنه نیست.
شیر میان دو Flange موجود روی Pipeline قرار میگیرد و Stud Boltهای سیستم آن را در محل نگه میدارند.
مزیت طراحی Wafer
ابعاد Face-to-Face کمتر
وزن پایینتر
فضای نصب کمتر
تعداد Material کمتر
و Installation فشردهتر
از مزایای مهم هستند.
مقایسه Wafer و Flanged Check Valve
| ویژگی | Wafer Check Valve | Flanged Check Valve |
|---|---|---|
| بدنه | فشرده | بزرگتر |
| وزن | کمتر | بیشتر |
| Face-to-Face | کوتاهتر | بلندتر |
| فلنج روی شیر | ندارد | دارد |
| Installation | بین دو فلنج | مستقیم با فلنج |
| فضای مورد نیاز | کم | بیشتر |
Class 150 چیست؟
Class 150 یک Pressure Class طبق سیستم ASME است.
این عدد به معنی فشار کاری ثابت 150 PSI در تمام شرایط نیست.
Pressure-Temperature Rating واقعی به:
Body Material
Temperature
Standard
و Design
وابسته است.
چرا فقط Class 150 برای انتخاب کافی نیست؟
دو Check Valve کلاس 150 میتوانند از نظر:
Body Material
Disc Material
Seat
Spring
Size
و Fluid Compatibility
کاملاً متفاوت باشند.
سایز شیر
یکی از مهمترین عوامل قیمت و انتخاب Check Valve، Nominal Size است.
با افزایش سایز:
Body بزرگتر میشود،
Discها سنگینتر میشوند،
میزان Material افزایش پیدا میکند،
و قیمت معمولاً بیشتر میشود.
ساختار داخلی شیر
اجزای اصلی معمولاً شامل:
Body
Dual Plates
Hinge Pin
Stop Pin
Spring
Seat
و Retaining Components
هستند.
Body
Body بخش اصلی Pressure Boundary است.
متریال آن باید با Fluid، Temperature و محیط کاری سازگار باشد.
Plate
دو Plate وظیفه باز و بسته کردن مسیر Flow را بر عهده دارند.
وزن، Geometry و Material آنها بر Dynamic Performance شیر اثر دارد.
Hinge Pin
Plateها حول Hinge Pin حرکت میکنند.
کیفیت این بخش برای عملکرد روان شیر اهمیت دارد.
Spring
Spring باید دارای خواص مکانیکی و مقاومت خوردگی مناسب باشد.
در برخی سرویسها Spring Material از Stainless Steel یا Alloy مناسب انتخاب میشود.
Seat
Seat محل آببندی Plateها در حالت بسته است.
نوع Seat میتواند بسته به مدل:
Metal Seated
یا
Soft / Resilient Seated
باشد.
Metal Seat
Metal Seat برای بسیاری از سرویسهای Temperature بالاتر یا شرایط صنعتی سنگین مناسب است.
میزان Leakage مجاز باید طبق استاندارد و Specification بررسی شود.
Soft Seat
Seatهای نرم میتوانند Tight Shut-Off بهتری در بعضی سرویسها ایجاد کنند، اما محدودیت Temperature و Chemical Compatibility دارند.
متریال بدنه
بسته به کاربرد میتوان از متریالهایی مانند:
Carbon Steel
Stainless Steel
Cast Iron / Ductile Iron در برخی سرویسها
یا Alloy Material
استفاده کرد.
بدنه فولادی
Carbon Steel برای بسیاری از خطوط نفت، گاز و Process Service گزینه رایجی است.
Grade دقیق باید از Datasheet و Certificate مشخص شود.
بدنه استنلس استیل
در سیالات خورنده ممکن است Stainless Steel مناسبتر باشد.
انتخاب Grade باید براساس Corrosion Condition انجام شود.
کاربرد در خطوط نفت
در Oil Service این Check Valve میتواند برای جلوگیری از Reverse Flow در:
Pump Discharge
Transfer Lines
Process Lines
و Headerها
مورد استفاده قرار گیرد.
کاربرد در خطوط گاز
در Gas Lines سرعت بسته شدن Valve اهمیت بیشتری پیدا میکند.
Pressure Drop، Velocity و Dynamic Response باید در Selection بررسی شوند.
کاربرد در پتروشیمی
در Petrochemical Plants دبل پلیت چک ولو در:
Process Piping
Cooling Water
Utility Systems
Pump Lines
و خطوط انتقال سیالات
کاربرد دارد.
کاربرد در پالایشگاه
در Refineryها این شیر به دلیل Body فشرده برای نقاطی که محدودیت فضای Installation وجود دارد بسیار کاربردی است.
کاربرد در نیروگاه
در نیروگاه میتوان از Wafer Check Valve در:
Cooling Water
Service Water
Process Water
و برخی Utility Systems
استفاده کرد.
کاربرد در خطوط آب
یکی از کاربردهای مهم این طراحی سیستمهای آب صنعتی است.
در خطوط پمپاژ آب، جلوگیری از برگشت جریان پس از خاموش شدن Pump اهمیت زیادی دارد.
نصب در خروجی پمپ
Check Valve معمولاً برای جلوگیری از برگشت Fluid به Pump پس از توقف استفاده میشود.
محل دقیق نصب باید مطابق Piping Layout و توصیه مهندسی تعیین شود.
آیا شیر را میتوان بلافاصله بعد از پمپ نصب کرد؟
این موضوع به Valve Design و Pump Arrangement بستگی دارد.
جریان بسیار آشفته نزدیک Pump یا Elbow ممکن است عملکرد Discها را تحت تأثیر قرار دهد.
توصیههای سازنده و پروژه باید رعایت شوند.
Direction of Flow
روی Body معمولاً علامت Flow Direction وجود دارد.
شیر باید مطابق Arrow نصب شود.
نصب برعکس باعث عملکرد نادرست Check Valve خواهد شد.
نصب افقی یا عمودی
بسیاری از Dual Plate Check Valveها امکان نصب در حالتهای مختلف دارند، اما Orientation مجاز باید از Datasheet همان مدل بررسی شود.
در Vertical Installation جهت Flow اهمیت ویژه دارد.
نصب میان فلنجها
در زمان نصب باید شیر در مرکز دو Flange قرار گیرد.
Misalignment میتواند باعث:
گیر کردن Plate
آسیب Gasket
Leakage
و Stress بدنه
شود.
Gasket
Wafer Valve معمولاً با Gasket مناسب میان فلنجها آببندی میشود.
نوع Gasket باید با:
Fluid
Temperature
Pressure Class
و Flange Facing
سازگار باشد.
Stud Bolt
Length استادبولت باید با ضخامت Body شیر و دو Flange هماهنگ باشد.
استفاده از Bolt Length اشتباه میتواند Installation را مشکل کند.
آیا Plate به Pipe برخورد میکند؟
در بعضی Designها Disc هنگام باز شدن وارد محدوده Bore فلنج یا Pipe میشود.
به همین دلیل تطابق Inside Diameter تجهیزات مجاور باید بررسی شود.
این موضوع بهخصوص در استفاده همراه با Reducer یا Flangeهای خاص اهمیت دارد.
Face-to-Face
یکی از مزایای Wafer Check Valve کوتاه بودن Face-to-Face Dimension است.
این ویژگی وزن و طول Spool را کاهش میدهد.
افت فشار
هر Check Valve در حالت باز مقداری Resistance در برابر Flow ایجاد میکند.
Pressure Drop به:
Valve Size
Plate Geometry
Opening Angle
Velocity
Fluid Density
و Spring Force
وابسته است.
چرا افت فشار مهم است؟
Pressure Drop بیشتر میتواند:
مصرف انرژی Pump را افزایش دهد،
Flow Rate را کاهش دهد،
و Operating Cost سیستم را بالا ببرد.
در خطوط با دبی بالا بررسی Cv یا Flow Data اهمیت بیشتری دارد.
Disc Opening
Plateها باید در Flow عادی به اندازه کافی باز شوند.
اگر Valve بیش از حد بزرگ انتخاب شود و Velocity پایین باشد، ممکن است Plateها کاملاً باز نشوند.
Oversizing شیر یکطرفه
بزرگتر انتخاب کردن Check Valve همیشه مزیت نیست.
Oversizing میتواند باعث:
حرکت ناپایدار Plate
Chattering
Wear
Noise
و کاهش عمر قطعات داخلی
شود.
Chattering
حرکت سریع و مداوم Discها در شرایط Flow ناکافی را میتوان Chattering نامید.
این وضعیت میتواند به:
Hinge
Spring
Disc
و Seat
آسیب بزند.
انتخاب سایز صحیح
Size باید با Flow واقعی سیستم هماهنگ باشد.
فقط تطبیق با Pipe Size در بعضی پروژهها کافی نیست و Valve Sizing باید بررسی شود.
Reverse Flow
هدف اصلی Check Valve جلوگیری از Reverse Flow است، اما عملکرد آن Instantaneous و بدون هیچ Leakage نیست.
Seat Leakage مجاز به Design و Standard Valve وابسته است.
Cracking Pressure
Cracking Pressure حداقل اختلاف فشاری است که برای شروع باز شدن Valve نیاز است.
Spring Force میتواند روی این مقدار اثر بگذارد.
چرا Cracking Pressure مهم است؟
در سیستمهای Low Pressure، Spring بسیار قوی ممکن است Pressure Loss ناخواسته ایجاد کند.
Selection باید با Operating Condition هماهنگ باشد.
سرعت بسته شدن
Closing Time یکی از عوامل مهم Dynamic Performance است.
Dual Plate Design به دلیل Plateهای کوچکتر و Spring Assistance معمولاً Closing سریعتری نسبت به Swing Disc بزرگ ایجاد میکند.
مقایسه با Swing Check Valve
| مشخصه | Dual Plate | Swing Check |
|---|---|---|
| تعداد Disc | دو | یک |
| فنر | معمولاً دارد | اغلب ندارد |
| Face-to-Face | کوتاه | بلند |
| وزن | کمتر | بیشتر |
| Closing | سریعتر | معمولاً کندتر |
| نصب | Wafer | Flanged معمولاً |
کدام بهتر است؟
هیچکدام برای همه سیستمها بهترین نیستند.
انتخاب به:
Fluid
Flow Velocity
Pressure Drop
Space
Water Hammer Risk
و Maintenance Requirement
بستگی دارد.
Standard شیر
استاندارد دقیق Design باید از Manufacturer Datasheet مشخص شود.
برای پروژههای صنعتی ممکن است استانداردهای مختلف طراحی، تست و Face-to-Face مطرح باشند.
تست بدنه
Valveهای صنعتی معمولاً تحت Shell Test قرار میگیرند تا Pressure Boundary بررسی شود.
تست Seat
Seat Test برای بررسی Leakage در حالت بسته انجام میشود.
Acceptance Criteria باید مطابق Standard پروژه باشد.
Marking
روی Body ممکن است اطلاعاتی مانند:
Size
Class
Material
Manufacturer
Flow Direction
و Heat Number
درج شوند.
Nameplate
در برخی Valveها Nameplate اطلاعات بیشتری درباره Model و Rating ارائه میدهد.
MTC
برای پروژههای حساس ممکن است MTC بدنه یا قطعات Pressure Boundary درخواست شود.
PMI
برای Stainless Steel یا Alloy Valveها ممکن است PMI جهت تأیید Material درخواست شود.
بازرسی پیش از نصب
قبل از Installation بهتر است بررسی شوند:
Plate Movement
Spring Condition
Body Damage
Seat
Flow Arrow
Size
Class
و Cleanliness.
جلوگیری از ورود اجسام خارجی
وجود Weld Slag یا Debris در Pipeline میتواند به Plate یا Seat آسیب بزند.
قبل از Commissioning بهتر است خط مطابق Procedure تمیز شود.
تعمیر و نگهداری
موارد مهم Inspection:
Plate
Spring
Pin
Seat
Corrosion
و Wear.
Wear در Pin
حرکت مداوم Plate میتواند به مرور Hinge Pin و Bearing Surfaces را فرسوده کند.
خرابی Spring
Spring Fatigue یا Corrosion میتواند Closing Performance را کاهش دهد.
نشتی Check Valve
دلایل احتمالی:
Seat Damage
Foreign Particle
Disc Damage
Misalignment
Corrosion
و Wear.
قیمت شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت کلاس 150
قیمت این شیر به پارامترهای مختلف بستگی دارد و تنها بر اساس Class نمیتوان عدد دقیقی اعلام کرد.
عوامل اصلی قیمت:
Size
Body Material
Disc Material
Spring Material
Seat Type
Brand
Country of Origin
Certificate
و Quantity.
تأثیر سایز روی قیمت
افزایش Size باعث افزایش Body Diameter، وزن و ابعاد Plateها میشود.
به همین دلیل سایز یکی از مهمترین عوامل قیمت است.
تأثیر متریال
مدل Carbon Steel معمولاً نسبت به Stainless Steel اقتصادیتر است.
اگر Disc، Shaft یا Spring نیز از Alloyهای خاص باشند، قیمت افزایش پیدا میکند.
تأثیر Seat
Metal Seat و Soft Seat ممکن است قیمت و کاربرد متفاوتی داشته باشند.
نوع Seat باید قبل از مقایسه قیمت مشخص شود.
چرا قیمت روز است؟
قیمت شیرآلات صنعتی تحت تأثیر:
مواد اولیه
نرخ ارز
برند
موجودی
هزینه واردات
و تعداد سفارش
تغییر میکند.
جدول اطلاعات لازم برای قیمت
| مشخصه | اطلاعات مورد نیاز |
|---|---|
| نوع | Dual Plate Wafer Check Valve |
| سایز | مشخص شود |
| Class | 150 |
| Body Material | مشخص شود |
| Disc Material | مشخص شود |
| Seat | Metal / Soft |
| Spring | مشخص شود |
| Flange Standard | مشخص شود |
| Fluid | مشخص شود |
| Temperature | مشخص شود |
| Quantity | مشخص شود |
نمونه استعلام حرفهای
Dual Plate Wafer Check Valve
Size: 6"
Class: 150
Body: Carbon Steel
Disc: Stainless Steel
Seat: Metal Seat
Connection: Wafer
Service: Water
Quantity: 4 PCS.
اشتباهات رایج در خرید
اعلام فقط «چک ولو کلاس 150»
مشخص نکردن Wafer یا Flanged
مشخص نکردن Dual Plate
عدم اعلام Size
عدم اعلام Material
و عدم توجه به Seat Type.
خرید برای Replacement
برای تعویض شیر موجود بهتر است اطلاعات زیر ثبت شوند:
Size
Class
Face-to-Face
Body Material
Disc Material
Seat
و عکس Nameplate یا Marking.
مزایای شیر دبل پلیت
بدنه فشرده
وزن کمتر
Closing سریع
مناسب نصب بین فلنج
کاهش طول Pipeline Assembly
و عملکرد مناسب در بسیاری از Pumping Systems.
محدودیتها
برای تمام Fluidها مناسب نیست.
Pressure Drop باید بررسی شود.
Spring و Disc نیازمند Inspection هستند.
Orientation نصب باید کنترل شود.
و Oversizing میتواند عملکرد را ضعیف کند.
پرسشهای متداول
دبل پلیت چک ولو چیست؟
شیر یکطرفه دارای دو Disc فنردار برای جلوگیری از برگشت Flow.
Wafer یعنی چه؟
یعنی Valve بین دو Flange نصب میشود.
Class 150 یعنی 150 PSI؟
خیر.
وظیفه Spring چیست؟
کمک به بسته شدن سریعتر Plateها.
آیا باعث جلوگیری کامل از Water Hammer میشود؟
خیر، ولی در Design مناسب میتواند Closing Response بهتری ایجاد کند.
تفاوت با Swing Check چیست؟
Dual Plate دو Disc و معمولاً Spring دارد و Body آن فشردهتر است.
آیا برای خروجی پمپ مناسب است؟
در بسیاری از سیستمها بله، با Selection صحیح.
آیا برای آب مناسب است؟
بله، یکی از کاربردهای رایج آن است.
برای نفت و گاز مناسب است؟
با انتخاب Material و Design مناسب بله.
برای پتروشیمی مناسب است؟
بله.
آیا نصب عمودی ممکن است؟
بسته به Design همان Valve باید بررسی شود.
Cracking Pressure چیست؟
اختلاف Pressure لازم برای شروع باز شدن Valve.
Chattering چیست؟
حرکت ناپایدار و مکرر Plateها در شرایط Flow نامناسب.
چرا Oversizing بد است؟
ممکن است Discها کاملاً باز نشده و Wear افزایش یابد.
چه عواملی قیمت را تعیین میکنند؟
Size، Material، Seat، Disc، Spring، برند و Quantity.
خرید شیر یکطرفه دبل پلیت از پترو صنعت پارس پاسارگاد
پترو صنعت پارس پاسارگاد تأمینکننده انواع شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت کلاس 150 برای سیستمهای صنعتی است.
مدلهای مختلف براساس سایز، جنس بدنه، متریال دیسک، نوع Seat و شرایط سرویس قابل استعلام هستند و برای انتخاب دقیق بهتر است Datasheet یا مشخصات فنی خط ارائه شود.
جمعبندی
شیر یکطرفه ویفری دبل پلیت کلاس 150 یک Check Valve فشرده و فنردار است که برای جلوگیری از برگشت جریان در خطوط صنعتی استفاده میشود. طراحی دو Plate باعث کاهش جرم قطعات متحرک و امکان بسته شدن سریعتر نسبت به برخی Check Valveهای سنتی میشود.
ساختار Wafer نیز وزن و Face-to-Face شیر را کاهش داده و نصب آن را بین دو Flange امکانپذیر میکند.
در انتخاب محصول تنها Class 150 کافی نیست و باید Size، Body Material، Disc، Spring، Seat، Fluid، Temperature و Flow Condition بررسی شوند. انتخاب بیش از حد بزرگ نیز میتواند باعث باز نشدن کامل Plateها، Chattering و فرسایش زودرس شود.
قیمت شیر یکطرفه دبل پلیت براساس سایز، متریال، نوع Seat، برند، مدارک و تعداد تعیین میشود و برای اعلام قیمت دقیق بهتر است مشخصات کامل پروژه ارائه شود.
پترو صنعت پارس پاسارگاد تأمینکننده انواع Dual Plate Wafer Check Valve کلاس 150 برای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، پالایشگاه، نیروگاه و خطوط آب صنعتی است.


